Ağrı ve Sakatlık Rehberi
Aşil Tendinopatisi Neden Uzun Sürebilir?
Sabah ilk adımlarda Aşil tendonunuzda tutukluk hissedebilir, yürüdükçe rahatlayabilir; ancak uzun yürüyüş, koşu veya merdiven sonrasında ağrının yeniden arttığını fark edebilirsiniz.
Bu dalgalanma her ağrı artışında tendonun yeniden hasar gördüğü anlamına gelmeyebilir. Çoğu zaman sorun, tendonun mevcut yük taşıma kapasitesiyle karşılaştığı yük arasındaki uyumsuzluktur.
Aşil Tendinopatisi Nedir?
Aşil tendonu baldır kaslarını topuk kemiğine bağlar ve yürüyüş, koşu, merdiven ve sıçrama sırasında yüksek kuvvetleri aktarır.
Ağrı tendonun orta bölümünde veya topuğa yapıştığı yerde ortaya çıkabilir. Bu iki tablo aynı biçimde değerlendirilmez; egzersiz ve yüklenme programı ağrının yerine göre düzenlenir.
Ağrı Neden Tekrarlar?
Koşu mesafesi veya hızının hızlı artırılması, yokuş-sıçrama yükü, uzun dinlenme sonrası eski tempoya dönüş, baldır kuvvetindeki azalma, yetersiz toparlanma ve ayakkabı-zemin değişiklikleri yakınmayı artırabilir.
Tendon tamamen dinlendirildiğinde ağrı azalabilir; ancak kapasite de düşebilir. Eski aktiviteye aniden dönüldüğünde ağrı yeniden ortaya çıkabilir.
Tam İstirahat Gerekir mi?
Çoğu tendinopati tablosunda amaç bütün aktiviteyi uzun süre bırakmak değil, ağrıyı belirgin artıran yükleri düzenlemektir. Tendon yükleme egzersizleri orta bölüm Aşil tendinopatisinin temel yaklaşımlarındandır.
Egzersiz sırasında ve ertesi gün oluşan yanıt izlenerek yük kademeli artırılır. Yapışma yeri ağrısında derin dorsifleksiyon gibi sıkıştırıcı pozisyonlar programın erken döneminde sınırlandırılabilir.
Muayenede Nelere Bakarız?
Ağrının tendonun hangi bölümünde olduğu, sabah tutukluğu, şişlik-hassasiyet, tek ve çift ayak parmak ucuna yükselme, baldır kuvveti-dayanıklılığı, ayak bileği hareketi, yürüme-koşma yükleri ve ani kopma öyküsü değerlendirilir.
Ultrasonografi veya MR gerektiğinde tendon yapısını gösterebilir; görüntüleme tek başına ağrı şiddetini veya tedavi planını belirlemez.
Tedavi Nasıl Planlanır?
Baldır kuvveti, tendonun kademeli yüklenmesi, ayak bileği hareketi, denge, tek ayak kontrolü, yürüyüş-koşu hacmi ve aktif yaşama dönüş planlanır.
Manuel tıp, akupunktur, nöralterapi, proloterapi, nöroproloterapi ve perinöral uygulamalar klinik bulgular doğrultusunda destekleyici olarak kullanılabilir; tendon yükleme programının yerine geçmez.
Ne Zaman Daha Detaylı Muayene Gerekir?
- Arkadan tekme yemiş gibi ani kopma hissi varsa
- Ayağı itme veya parmak ucuna yükselmede belirgin kayıp geliştiyse
- Tendon üzerinde boşluk hissi, ani şişlik ve morarma varsa
- İstirahat-gece ağrısı veya giderek artan işlev kaybı bulunuyorsa